Dimopolis - Δημόπολις

Αν κάποιος θελήσει να μελετήσει το ζήτημα της Άμεσης Δημοκρατίας στην πρακτική του μορφή, τότε σαφέστατα πρέπει πρώτιστα να στραφεί στο ομοσπονδιακό κράτος της Ελβετίας. Στη χώρα αυτή της κεντρικής Ευρώπης εφαρμόζεται από το έτος 1848 η ομοσπονδιακή δομή, η οποία και ευνοεί  τις εφαρμογές  άμεσης  δημοκρατίας και στα  τρία επίπεδα (κοινότητες -καντόνια ομοσπονδία ) και έχει καταφέρει να συνενώσει διοικητικά τις διαφορετικής  εθνικής  προέλευσης 13 πόλεις-κράτη ή αλλιώς καντόνια, που είχαν ήδη σχηματιστεί από τον 16ο αιώνα. Την ίδια στιγμή τα  αντίστοιχα  εθνικά  κράτη ( Γερμανία-Πρωσσία, Γαλλία, Ιταλία), χωρίς  αμεσοδημοκρατικά  συστήματα  διακυβέρνησης, σπαράσσονταν από  πολέμους και  εμφύλιους.

Στις κάλπες.
Οι Καταλανοί κλήθηκαν να πάρουν θέση εάν επιθυμούν την ανεξαρτησία της περιοχής τους από την Ισπανία.
ΕΚΑΤΟΝΤΑΔΕΣ χιλιάδες Καταλανοί κλήθηκαν να συμμετάσχουν στο άτυπο δημοψήφισμα που διεξήχθη χθες στην Καταλωνία προκειμένου να πάρουν θέση εάν επιθυμούν την ανεξαρτησία της ισπανικής αυτής περιοχής και την παραμονή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δικαίωμα ψήφου είχαν περίπου 700.000 κάτοικοι 170 πόλεων και χωριών σε όλη την Καταλωνία, όμως το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος αυτού δεν είναι δεσμευτικό. Οι διοργανωτές του έχουν την ελπίδα ότι θα πιέσουν με αυτό τον τρόπο τα μεγάλα πολιτικά κόμματα της Καταλωνίας να ζητήσουν στο μέλλον ένα πραγματικό δημοψήφισμα για την απόσχιση της περιοχής από την Ισπανία και εάν η συμμετοχή ξεπεράσει το 40% θα μπορούν να οργανώσουν τον επόμενο χρόνο ένα παρόμοιο δημοψήφισμα στη Βαρκελώνη.

Με τις τοπικές εκλογές στην Καταλωνία να είναι προγραμματισμένες για το τέλος του 2010, οποιαδήποτε αναμόχλευση των αποσχιστικών τάσεων θα αποτελέσει σοβαρό πρόβλημα για τη σοσιαλιστική κυβέρνηση του Χοσέ Λουίθ Θαπατέρο, ο οποίος πρέπει να επικεντρώσει όλες του τις προσπάθειες για να αντιμετωπίσει την οικονομική ύφεση και την ανησυχία των διεθνών οικονομικών κύκλων. Οι δημοσκοπήσεις δίνουν διαφορετικά στοιχεία για το ποσοστό του πληθυσμού που υποστηρίζει την ανεξαρτησία της Καταλωνίας, η οποία ήδη απολαμβάνει έναν μεγάλο βαθμό αυτονομίας από την κεντρική κυβέρνηση της Μαδρίτης και όπου σχεδόν το 50% των κατοίκων μιλούν στο σπίτι τους ισπανικά και όχι την τοπική καταλανική διάλεκτο.

Οι πολέμιοι της πρότασης τονίζουν ότι πυροδοτεί διακρίσεις και ότι η όλη διενέργεια του δημοψηφίσματος υποδαυλίζει το μίσος. Την ανησυχία της έχει εκφράσει και η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ.

ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

• Παρατηρούμε πως τα τελευταία χρόνια οι εταιρίες δημοσκοπήσεων εξαπλώνουν την έρευνά τους και μέσα στο διαδίκτυο στέλνοντας email σε χιλιάδες πολίτες. Μέσω αυτών τους ζητούν να καταθέσουν τη γνώμη τους για τρέχοντα θέματα της επικαιρότητας. Το γεγονός αυτό ουσιαστικά «εκπαιδεύει» τον πολίτη πάνω στο ζήτημα της κατάθεσης της γνώμης του.
• Υπηρεσίες όπως τα blogs, οι υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης (βλ. facebook) τα διαδικτυακά forums και οι ιστότοποι συμμετοχικής ενημέρωσης, έχουν επίσης ενισχύσει τα τελευταία χρόνια τη διάθεση των ανθρώπων να εκφράζουν τις απόψεις τους για τα τεκταινόμενα.

Η άνωθεν δήλωση ανήκει στον Δημήτρη Τσίγκο, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Πληροφορικών Ελλάδας.

Eπιλογικά

Πολλοί είναι αυτοί που υποστηρίζουν πως όταν ονοματίζουμε κάτι το καθιστούμε και υπαρκτό. Tο προηγούμενο έχει ίσως να κάνει περισσότερο με τον ανθρώπινο ψυχισμό και με την ασφάλεια που νιώθουμε ως είδος, όταν προσπαθούμε να εκφράσουμε κάτι μέσω της γλώσσας μας. Αν όμως εξετάσουμε τα πράγματα ακόμα βαθύτερα και στοχαστούμε πάνω στο ζήτημα της γέννησης και εξωτερίκευσης των σκέψεων και των ιδεών, καταλήγουμε στο συμπέρασμα πως μια ιδέα, ένας στόχος, μια σκέψη, παύουν να είναι κτήμα μας από τη στιγμή που τα εκφράζουμε ως άτομα ή ως ομάδες ατόμων προς τα έξω.
Όλα τα παραπάνω τα επεξεργάζομαι τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς παρατηρώ πως ο όρος "Άμεση Δημοκρατία" χρησιμοποιείται με καταιγιστικό -τολμώ να πω- ρυθμό μέσα στους κόλπους της πολιτικής ζωής της χώρας μας. Ολοένα και περισσότεροι ζητούν πλέον αμεσότερη Δημοκρατία. Από την άκρα αριστερά και τον χώρο των αντιεξουσιαστών, μέχρι το χώρο της δεξιάς (βλ. δηλώσεις Σιούφα τη βραδιά της εκλογής του νέου προέδρου της Ν.Δ) αλλά και της ακροδεξιάς. Αυτό που δεν μας έχουν εξηγήσει ακόμα όλοι αυτοί βέβαια, είναι το πως αντιλαμβάνονται την Άμεση Δημοκρατία. Κάτι μου λέει πως στο ερώτημα αυτό θα λαμβάναμε πολλές διαφορετικές απαντήσεις. Κι όλα αυτά, ενώ πριν μερικά χρόνια η φράση αυτή θα έμοιαζε παντελώς άγνωστη και αόριστη στους περισσότερους Έλληνες.

Φυσικά δεν προτίθεμαι να υποστηρίζω πως ο όρος "Άμεση Δημοκρατία" αποτέλεσε ή αποτελεί ιδιοκτησία κάποιου. Σαφέστατα όμως υπήρξαν και υπάρχουν μέχρι και σήμερα, άτομα ή και ομάδες ατόμων, που θυσίασαν πολλά τα προηγούμενα χρόνια έτσι ώστε να μπολιαστεί η ελληνική κοινωνία με αμεσοδημοκρατικές αντιλήψεις και εφαρμογές. Για παράδειγμα είναι καταγεγραμμένες οι απόψεις του πρωτοπόρου Κορνήλιου Καστοριάδη πριν μερικές δεκαετίες, ενώ μεταφερόμενοι στο σήμερα, αξιομνημόνευτες είναι και οι δράσεις της Μ.Κ.Ο "Βήμα για Δημοκρατία Πολιτών" και του συντονιστή της Γ. Κόκκα, το αμεσοδημοκρατικό "πείραμα" του Μ. Γλέζου στην Απείρανθο της Νάξου, το πρόγραμμα ΠΕΡΙΚΛΗΣ του καθηγητή Καμπουράκη και των συνεργατών του, το έργο του καθηγητή Τ. Φωτόπουλου για την Περιεκτική Δημοκρατία, τα βιβλία του καθηγητή Γ. Οικονόμου κ.α.

Όμως όπως είπαμε και παραπάνω, όταν παλεύεις για έναν σκοπό, όταν εκφράζεις έναν δημόσιο λόγο, ένα όραμα, οι ιδέες αυτές παύουν να είναι δικές σου. Γίνονται κτήμα των αποδεκτών της πληροφορίας και είτε συνεχίζουν την εξελικτική τους πορεία μέσα στο χώρο και στο χρόνο, είτε διαστρεβλώνονται και χάνουν το νόημα και την αξία τους, συμπιεζόμενες μέσα στα κοντόφθαλμα -συνήθως- μέτρα και σταθμά των κάθε λογής εκμεταλλευτών.
Και αυτή ακριβώς είναι πλέον η μεγάλη πρόκληση για τους αμεσοδημοκράτες αυτής της χώρας: Καλούνται ξαφνικά να προστατέψουν την αξία και τη "δόνηση" της ίδιας της λέξης και φράσης που έχουν επιλέξει να τους προσδιορίζει ιδεολογικοπολιτικά. Πρόκληση, βάρος και ευθύνη μαζί...